En dat doen ze niet voor de lol. Maar daar kom ik straks op. Hier volgt een korte beschrijving van een ochtend op de boerderij.
Eindelijk regent het weer eens een keer op mijn fietstochtje naar de boerderij. Om kwart over 6 kom ik de stal binnen. Ik zie al licht in de melkstal branden dus de boer (Ton) is ook al begonnen. Ik begin met het opsluiten van de melkkoeien en even later staat Ton langs het voorste hek en zie ik pas dat er een roodbonte koe met 2 vrijwel identieke roodbonte kalfjes in het strohok is. "Ja, die zijn er net uit, een kuitje en een bulletje, jammer". ???? Ton legt het uit: als er een tweeling geboren wordt en het zijn een jongetje en een meisje dan is het blijkbaar vrijwel altijd zo dat het meisje niet vruchtbaar is en dus later geen kalfjes kan krijgen en dus ook niet op de boerderij blijft.
Nadat ik de koeien linksachterin ook bij de anderen heb gestuurd, doe ik het houten hekje dicht en schrap ik daar de boxen en de vloer. Als ik terugloop om strooisel te halen, loopt er al een koe in de voergang. Oh dat is een droge koe die al tussen de melkkoeien zit en die zal wel als eerst de melkstal in zijn gegaan en Ton heeft die dus door laten lopen, want ze wordt natuurlijk nog niet gemolken. Ze zal waarschijnlijk wel binnen nu en 2 weken gaan afkalven.
Het melken gaat vlot, de meeste koeien komen uit zichzelf de melkstal in gelopen. Alleen (zoals altijd) blijven de laatste liggen en die moeten even behoorlijk aangespoord worden om op te staan. Zo langzamerhand heb ik daar wel wat trucjes voor zonder ze te veel stress te bezorgen (beetje roepen "toe joh met je dikke kont" "kom apenkop", in mijn handen klappen, tikkie tegen hun achterste).
Tijdens het melken komt er een tractor met een joekel van een mestkar het erf oprijden. Het is de loonwerker die drijfmest uit onze mestkelder gaat halen en gaat uitrijden op het land van een kleinere boerderij in de buurt die wel wat mest kan gebruiken. Het betekent wel dat de koeien na het melken nog niet naar buiten kunnen, want voor het vullen van die mestkar moet er even een draad en touw worden weggehaald die ervoor zorgt dat de koeien niet het erf (en eventueel de schuren en de weg) op kunnen. Is weleens gebeurd en dat geeft een hele hoop gedoe.
Ik begin vast met het schoonspuiten van de melkstal en als ik de trekker met volle kar hoor wegrijden loop ik naar de staldeur achterin, doe hetzelfde houten hekje open, laat de koeien naar buiten en hang nog even snel het touw weer terug, anders lopen de dames alsnog het erf op en dat willen we niet.
Ton is in het strohok en heeft de verse koe met de hand gemolken om de 2 kersverse kalfjes het oh zo belangrijke eerste biest te geven. De eerste drinkt al gauw anderhalve liter en de tweede ook en die staat ook al. Even later zie ik er ook al één die bij zijn moeder probeert te drinken maar dat ziet er nog een beetje stuntelig uit.
Na het ontbijt gaat Ton meestal even een uurtje slapen en ga ik wat dagelijkse werkzaamheden in de stal doen. Maar ik loop eerst even naar de koeien buiten, want ze kunnen naar het weiland naast de boerderij en volgens mij liggen ze daar al. Ton heeft gevraagd om even het draad op de dam naar dat weidje dicht te doen zodat ze niet al vroeg weer naar de stal gaan omdat er zogenaamd niks te vreten valt in het land. Het is een paar weken goed droog geweest en het gras stond er belabberd bij en kregen ze binnen wat extra voer, maar door de regen van de laatste dagen is het alweer beter geworden. Ze moeten het er maar even mee doen.
Dus ik loop naar die dam, zie een hoop koeien liggen en doe het draad met de poortgreep dicht. Maar als ik me omdraai zie ik nog een stuk of 20 koeien op het "Voorste stuk" liggen. Dat is het weiland achter de stal en dus niet het stuk waar de anderen liggen. Nou draad weer open en die koeien vriendelijk doch dringend aangespoord en ze naar de anderen gestuurd. Inclusief Gitty, die staat me een beetje hulpeloos aan te kijken. Gitty loopt niet lekker, het is net of ze pootje over gaat. Haar linker achterpoot kan ze niet goed buigen, waarschijnlijk een pees of spierscheuring, maar de veearts weet het ook niet precies en kan er niets aan doen. We hopen dat het vanzelf beter wordt. Het is een hele lieve koe, misschien wel mijn favoriete, maar wel eentje met gebreken. Ze kon een keer toen ze bij de droge koeien was niet opstaan uit de ligbox en we moesten haar met de verreiker en de heupklem optillen. Maar goed alle koeien op het juiste weidje, draad op de dam dicht en weer door.
Er is nog 1 pink en een stiertje van een jaar in de stal en de rest van de pinken lopen al een paar maanden buiten dus daar hebben we geen werk aan in de zomer. Die stier stond toen we de pinken naar buiten hadden gedaan alleen in de veldschuur (waar het jongvee in de winter zit) en daar was hij het niet mee eens. Hij heeft de hele dag als een klein kind staan loeien. We hebben hem toen maar naar de stal gedaan en heeft hij een vriendinnetje. Hij is er zichtbaar gelukkig mee.
Wel zijn er een stuk of 10 droge koeien die gezellig bij elkaar in een apart deel van de stal zijn en dus lekker zwangerschapsverlof hebben. Daar schrap ik de ligboxen en de rooster zodat het er weer een beetje netjes is. Nog "even" de voergang vegen, de strohokken uitmesten, voorraden in de stal aanvullen (strooisel, hooi, stro) en de waterbakken schoonmaken.
In de zomer is er in de stal vaak wel tijd om wat reparaties of andere herstelklusjes te doen. Maar nu heb ik thuis een bord met de tekst "verse eieren" gemaakt voor langs de weg om de verkoop van de eieren een beetje op te krikken en die wil ik in een hoek van het land naast het erf plaatsen. Er staat ook een auto met een kano op het erf. Die zal wel van de muskusrattenbestrijding zijn en als ik wat gereedschap, schroeven, 2 flinke palen en het bord in de aanhanger van de quad heb gedaan en weg wil rijden, komt de rattenvanger aan gelopen. We maken even een praatje. Hij zegt "ik heb je zoon gisteren ook al even gezien en gesproken". Ik zeg: "dat lijkt me sterk, ik heb twee dochters". Ik leg hem even uit dat ik maar "de knecht" ben en dat de boer even een tukkie aan het doen is.
Hierna hang ik de aanhanger achter de quad en rijd naar de plek waar ik het bord wil plaatsen. Ik probeer het zo dicht mogelijk langs het slootje te zetten want ik wil liever niet dat de koeien er tegenaan gaan lopen klieren. Ik haal nog wat begroeiing (vooral brandnetels) weg, sla de palen flink de grond in en schroef het bord erop vast.
Koffietijd. Ton heeft de uitslagen van de bemonstering van vorige week binnen. Het gaat op een uitzondering na goed met de koeien. Door de droogte geven ze wel iets minder melk, maar dat mocht ook wel want in mei en juni gaven ze zo veel dat het niet in de melktank paste. Die is 9000 liter groot en wordt om de drie dagen geleegd. Als er dan meer dan 3000 liter per dag in gaat, tja, dan past het niet.
Na de koffie gaan we het land in om wat schrikdraad te verplaatsen en nieuw te zetten om een pad voor de koeien te creëren zodat ze wel helemaal naar het achterste weidje kunnen maar andere percelen binnenkort nog gemaaid kunnen worden. En om de pinken wat meer land te geven, want die hebben nog iets te weinig te vreten. Eerst kijken we nog even op de buienradar. Nwah we gokken dat het wel droog zal blijven en gooien de aanhanger van de quad vol met prikpaaltjes, wat houten palen en natuurlijk een grote rol schrikdraad. De rest (boorhamer, grondboor, schep etc.) ligt er standaard al in. Als we willen wegrijden bedenkt Ton dat Whisky ook wel mee kan. Ik loop naar het huis en haal een fles, ach nee natuurlijk niet. Ik haal de hond (die heet Whisky).
Ik neem de hond op schoot in de aanhanger en we rijden eerst naar de "Stekelen weide". Daar is een stuk vorig jaar ingezaaid met kruidenrijk gras en er staat dan ook veel ander spul naast gras. Dat ligt er wel goed bij en we verplaatsen daar het draad, zodat de koeien daar weer wat meer kunnen grazen.
Ton wordt gebeld door Annemarie (zijn vrouw). Er loopt een koe op de weg. Een fietser die er langs reed heeft haar erop gewezen. Ton vraagt of ze samen de koe terug kunnen krijgen, maar de fietser is al weg. Dus gaat Ton maar even met de quad terug en ik maak het draad nog even verder af. Hij komt al snel weer terug, de koe is blijkbaar zelf alweer door de sloot terug gegaan.
Whisky maken we aan de quad vast met wat touwtjes want hij luistert nog steeds niet zo goed en anders rent hij terug naar de boerderij of naar de buren. We gaan verder naar de "Spoordijk" (dat is een lang smal stuk waar vroeger de tram van Alkmaar naar Egmond en volgens mij ook vice versa reed) en Whisky kan nu mee rennen. Hij haalt gemakkelijk 30km per uur.
Bij de pinken die op de "driehoek" staan, willen we het draad verplaatsen om ze wat meer ruimte te geven. Het wordt wel steeds donkerder en het voordeel van een open weiland is, dat je de regenwolken ziet aankomen. Ik pruts wat met palen, draad en prikpaaltjes en zie Ton iets met de quad en aanhanger doen. Het begint behoorlijk te regenen. Ik loop terug naar Ton, maar die zie ik niet. Er komt geluid onder de aanhanger vandaan. En er liggen houten palen onder de wielen. ??? Aah Ton ligt onder de aanhanger. Te schuilen. "We passen er samen wel onder hoor. Het zal zo wel over zijn". Ik begin al een beetje zeiknat te worden en kruip ook maar onder de aanhanger. Maar ja, het gras is natuurlijk ook al nat en ik voel mijn rug lekker vochtig worden. "Ja die krengen groeien ook zo maar aan". Zegt Ton. Ik zeg: "weken lang zit je te bidden en peeuwen om regen en nu zijn het opeens krengen". Het is ook nooit goed. De 2 mannen lachen, die 2 die onder de aanhanger liggen.
Het wordt snel weer droog en maken het pad voor de koeien, zodat ze naar het weidje langs de dijk (die langs de Hoevervaart) kunnen. Als we bijna klaar zijn, zien we weer een donkere wolk over ons heen drijven en even later begint het te regenen. Ton springt op de quad en ik in de aanhanger en Whisky rent mee. Door de regen rijden we, best hard, zodat er lekker wat modder en stront door de wielen opspat. Naar achteren en omhoog, dus ook richting de aanhanger waar ik dus in sta. Modder en stront opvangen. Nou ik ga toch zo naar huis en direct douchen. O ja, ik moet nog brood halen. Tja, een schilder moet ook weleens vanuit zijn werk boodschappen doen en dan vraagt hij zich misschien ook wel af wat anderen ervan vinden dat hij zoveel verf op zijn kleren of op andere plekken heeft.
Ton vraagt of ik nog naar de kippen ga (om de eieren te verzamelen) maar ik zeg dat ik er wel klaar mee ben en naar huis ga. Als ik een droge trui en mijn jas heb aangetrokken fiets ik het erf af en wil ik nog even kijken hoe het bord er vanaf de weg uit ziet. Huh, ik zie 2 koeien op de weg. Ik draai direct om en rij weer het erf op om Ton te roepen. "Er lopen 2 koeien op de weg". Ton hoort me en ik draai weer om en fiets naar die 2 slotenlopers toe. Die zwarte deed het als pink ook al vaak en ik zie haar samen met de andere koe met een bek vol met gras staan en lekker in de berm grazen. Nu zie ik nog een rooie koe op de weg dus blijkbaar zijn ze het er 3. Ik zet mijn fiets in de berm, loop langs de apenkoppen en drijf ze richting de dam. Ton komt ook al op een fiets aan en die blijft aan de andere kant van de dam om ze tegen te houden. Die zwarte springt al het slootje in en klimt aan de andere kant het weiland weer in. Die voelde natuurlijk al nattigheid en komt nog zwarter de sloot uit. Voor die andere 2 doe ik het hek op de dam open en we sturen ze over de dam naar de andere koeien. Er zijn er natuurlijk altijd die het dan leuk vinden om toch even te proberen ook over de dam de verkeerde kant op te gaan, maar we weten ze tegen te houden en ik doe het hek weer dicht. "Nou dacht je dat je klaar was" zegt Ton. Tja, zo gaat het wel vaker op de boerderij.
Ik maak nog een foto van het bord "verse eieren" en fiets naar huis. Oh nee, ik moet nog even brood halen. Met iets uit het weiland op mijn gezicht.